Loop je een huisartsenpraktijk binnen? Dan zie je hem of haar als eerst zitten. We hebben het natuurlijk over jou: de Doktersassistent! Maar ook aan de telefoon krijg je eerst de Doktersassistent aan de lijn. En dat is niet zo gek, want als Doktersassistent ben je het eerste punt van contact en bepaal je de urgentie van de patiënt. Ofwel: is er acute actie nodig of betreft het een situatie die minder urgent is? Dat proces heet triage en het is een van de allerbelangrijkste taken in jouw werk.
Maar hoe bepaal je die urgentie aan de telefoon of balie eigenlijk? Hoe weet je of iets écht spoed heeft of niet? We leggen het je stap voor stap uit, met praktische tips en lijstjes. Klaar om te triageren? Zo doe je dat!
Waarom is triage als Doktersassistent zo belangrijk?
Goede triage is onmisbaar in de zorg. Het zorgt ervoor dat patiënten op tijd de benodigde zorg krijgen. Niet te vroeg, en niet te laat. Als Doktersassistent voorkom je dus niet alleen dat patiënten onnodig wachten, maar ook dat urgente klachten snel en direct worden verholpen.
De kwaliteit van de eerstelijnszorg is daarom extra belangrijk, want we merken allemaal dat de druk in de zorg toeneemt. Jouw beoordeling over de urgentie maakt dus hét verschil. Maar hoe zorg je nu voor een juiste beoordeling van de urgentie? Wie moet als eerst geholpen worden en wie kan even wachten? Wij nemen je stap-voor-stap mee!
Triage door de Doktersassistent: zo bepaal je urgentie
Stap 1: structuur aanbrengen in een gesprek
Of je nu de telefoon opneemt of iemand voor je neus staat: het belangrijkste is om te beginnen met een goede structuur en een gezonde portie empathie. Door structuur aan te brengen weet je zeker dat je geen belangrijke zaken over het hoofd ziet. En door een gezonde portie empathie voelt de patiënt zich gehoord en gerustgesteld. Zo ga je te werk:
- Start het gesprek vriendelijk, begin met bijvoorbeeld: “Goedemiddag, u spreekt met [naam], Doktersassistent van huisartsenpraktijk [naam]. Waarmee kan ik u helpen?”
- Vraag de basisgegevens uit: geboortedatum en naam, eventuele contactgegevens en huisarts.
- Vraag vervolgens goed door:
- Wat is de klacht precies?
- Sinds wanneer heeft de patiënt hier last van?
- Hoe ernstig is het volgens de patiënt?
- Zijn er risicofactoren (zoals chronische ziekte, medicijngebruik, zwangerschap of leeftijd > 65)?
Stap 2: urgentie bepalen volgens een TriageWijzer
Bij triage gebruik je richtlijnen. Deze leer je tijdens je opleiding, krijg je mee van de praktijk waar je werkt of gebruik een standaard triagewijzer. Voorbeelden zijn de NHG-TriageWijzer of de Nederlandse Triage Standaard (NTS). Daarmee kun je gestructureerd klachten inschalen op urgentieniveau. Deze niveaus zijn er:
Door goed door te vragen bij de patiënt kun je een juiste inschatting maken van de urgentie.
Lijkt het ernstig? Vraag goed door aan de patiënt:
- “Is het erger geworden sinds het begon?”
- “Kunt u normaal ademhalen?”
- “Bent u ongerust over de situatie?”
Let bij de urgentiebepaling ook vooral op alarmsymptomen. Denk aan: hevige pijn, kortademigheid, plotselinge verslechtering, verwardheid of een ‘niet-pluisgevoel’/onderbuikgevoel.
Stap 3: triage aan de balie
Triage aan de balie lijkt op telefonische triage, maar je ziet de patiënt: je kunt dus non-verbaal gedrag observeren.
Let op signalen als:
- bleek, blauw of geel verkleurd gezicht
- moeite met lopen, ademhalen en/of praten
- angst, verwardheid of onrustig
Of als er simpelweg iets niet goed voelt, het zogeheten “niet-pluisgevoel” of onderbuikgevoel, bespreek dat direct met de huisarts. Die intuïtie is vaak terecht, zeker wanneer je meer ervaring opdoet als assistent!
Stap 4: afronden en vastleggen in het dossier
Als je de urgentie hebt bepaald, vergeet dan niet alles te documenteren. Dit helpt om in het vervolg de patiënt beter en sneller te helpen.
Zo pak je het documenteren stap-voor-stap aan:
- Leg de vervolgstappen uit aan de patiënt: “Ik plan u in voor een afspraak vanmiddag om 14.00 uur.”
- Geef eventueel aanvullend advies: “Wordt de pijn erger of krijgt u koorts? Bel dan direct terug of bij spoed 112.”
- Noteer alles in het dossier: wie de triage uitvoerde, welke vragen gesteld zijn en wat het urgentieniveau is.
- Overleg bij twijfel: schakel de huisarts of collega-assistent in als je twijfels over een bepaalde casus.
Hoe word je nog sterker in triage?
Naast gestructureerd werken, empathie en goed doorvragen zijn er nog een aantal tips die je kunt toepassen om nóg sterker te worden in triage.
Extra praktische tips voor goede triage
- Gebruik standaardvragenlijsten: Dat voorkomt dat je belangrijke details overslaat. Check bij de huisartsenpraktijk waar je werkt voor een vragenlijst of gebruik een van de bestaande standaard vragenlijsten voor triage.
- Oefen met actief luisteren: Vat samen wat de patiënt zegt (“Dus u heeft sinds gisteren pijn op de borst?”). Dat voorkomt misverstanden en geeft de patiënt echt het gevoel dat je goed luistert.
- Blijf trainen: Volg bijscholing over triage of neem deel aan intervisie. Hoe vaker je oefent met casussen, hoe scherper je blik wordt!
- Werk samen: Triage hoef je niet alleen te doen: het is teamwork. Overleg bij twijfel altijd: liever één keer te veel dan te weinig.
- Zorg voor kalmte: Triage onder druk leidt sneller tot fouten. Zorg voor een rustige werkplek, duidelijke protocollen en korte overleglijnen. Houd het hoofd koel!
In het kort
Triage is ontzettend belangrijk in jouw rol als Doktersassistent. Jij bent het eerste aanspreekpunt: de ogen én de oren van de huisarts. Maar geen zorgen: met de juiste vragen, empathie en kennis van urgentie kun jij patiënten op de juiste manier helpen.
Bij CareAbout waarderen we jouw vakmanschap enorm. Wil jij jouw triage-skills inzetten bij verschillende huisartsenpraktijken? Met afwisseling, waardering én een team dat altijd achter je staat? Check hier wat de mogelijkheden zijn voor jou!
